Augustinus, Epistolae, 138, 2, 10.
| 1 | Haec cum in eorum leguntur auctoribus, exclamatur et plauditur; describi atque praedicari mores videntur, quibus dignum esset exsurgere civitatem quae tot gentibus imperaret, quod accepta iniuria ignoscere quam persequi malebant. |
| 2 | Cum vero legitur praecipiente auctoritate divina, non reddendum malum pro malo; cum haec tam salubris admonitio congregationibus populorum, tanquam publicis utriusque sexus atque omnium aetatum et dignitatum scholis, de superiore loco personat, accusatur religio tanquam inimica reipublicae! |
| 3 | Quae si, ut dignum est, audiretur, longe melius Romulo, Numa, Bruto, caeterisque illis Romanae gentis praeclaris viris, constitueret, consecraret, firmaret, augeretque rempublicam. |
| 4 | Quid enim est respublica, nisi res populi? |
| 5 | Res ergo communis, res utique civitatis. |
| 6 | Quid est autem civitas, nisi multitudo hominum in quoddam vinculum redacta concordiae? |
| 7 | Apud eos enim ita legitur: Brevi multitudo dispersa atque vaga, concordia civitas facta erat. |
| 8 | Quae porro praecepta concordiae in suis templis unquam illi legenda censuerunt? |
| 9 | Quandoquidem miseri quaerere cogebantur, quonam modo sine offensione cuiusquam eorum discordes inter se deos suos colere possent: quos si imitari discordando vellent, rupto concordiae vinculo civitas laberetur; quod postea paulatim decoloratis corruptisque moribus agi coepit per bella civilia. |